Montenegro

Uit Wikikids
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Montenegro
Црна Гора / Crna Gora

Flag of Montenegro.svg Coat of arms of Montenegro.svg Location Montenegro Europe.png

Hoofdstad Podgorica
Aantal inwoners 642.550 (2017)
Oppervlakte 13.812 km²
Regeringsvorm Republiek
President Milo Đukanović (sinds 2018)
Premier Duško Marković (sinds 2016)
Godsdienst Servisch-orthodoxe Kerk (80%)
Taal Montenegrijns (crnogorski / црногорски)
Munteenheid Euro
Volkslied Oj, svijetla majska zoro
Nationale feestdag 13 juli
Landcode MNE


Montenegro is een land in Oost-Europa en grenst aan Bosnië en Herzegovina, Servië, Kosovo (niet volledig erkend), Albanië en de Adriatische Zee. Vroeger was het een deel van Joegoslavië. De hoofdstad is Podgorica.

De naam Montenegro is Italiaans en betekent Zwarte berg. Montenegro was tussen 1878 en 1910 een zelfstandig prinsdom en tot 1918 een zelfstandig koninkrijk. Dat jaar werd Montenegro onderdeel van Joegoslavië. In 2003 werd Joegoslavië omgevormd in het nieuwe land Servië en Montenegro, maar dit viel in 2006 uit elkaar toen beide landen een eigen weg gingen. Montenegro is hierdoor het jongste land van Europa, behalve als je Kosovo als land meetelt (dat dan het jongste is). Na Zuid-Soedan is Montenegro het jongste lid van de Verenigde Naties.

Montenegro is geen lid van het Europese Unie, maar wel van de NAVO. Sinds 2010 loopt er een procedure om Montenegro aan de Europese Unie toe te voegen. Dit gaat naar alle waarschijnlijkheid in 2025 gebeuren. Ondanks het feit dat Montenegro geen EU-lidstaat is, betaalt men er wel met de euro.

Geschiedenis

Voorgeschiedenis

De provincie Illyricum in het Romeinse Rijk.

Het gebied waar Montenegro nu ligt, werd vroeger bewoond door de Illyriërs. Zij vestigden zich in de zesde en zevende eeuw v.Chr. in het gebied door de Griekse kolonies. Vanaf de 4e eeuw v.Chr. vestigden ook de Kelten zich in deze regio. In 9 n.Chr. werd de regio veroverd door het Romeinse Rijk en ging op de Romeinse provincie Illyricum. Tijdens de scheiding van het Romeinse Rijk in oost en west, liep de grens recht door de regio. Montenegro was hierdoor in twee stukken verdeeld. Tijdens de 6e eeuw n.Chr. vestigden de Slavische volkeren zich in de regio.

De Illyriërs bleven echter in het gebied wonen en woonden vooral aan de kust. Hun taal vervormde zich tot het Dalmatisch. De stad Venetië begon haar invloed rond de Adriatische Zee uit te breiden, waardoor de baai van Kotor en de kust van Montenegro aan de republiek Venetië toebehoorde. Dit was in het jaar 1420 en bleef zo tot 1795. De Montenegrijnse kust behoorde bij het gebied Venetiaans-Albanië. De rest van Montenegro was echter in handen van het Ottomaanse Rijk.

Vorstendom en koninkrijk Montenegro

Het koninkrijk Montenegro wordt uitgeroepen.

In de 19de eeuw was Montenegro een prins-bisdom met als prins-bisschop Peter II. Het prinsbisdom maakte deel uit van het Ottomaanse Rijk, maar was in de praktijk onafhankelijk. Na het overlijden van Peter II ontstond er een burgeroorlog om de troonopvolging, die werd gewonnen door Danilo II. Danilo hief het prinsbisdom op en maakte van Montenegro een vorstendom, ook wel prinsdom genoemd. In 1860 stierf Danilo en zijn neefje, Nicolaas I van Montenegro volgde hem op. In 1878 werd Montenegro volledig onafhankelijk van de Ottomanen en werd door andere landen erkend op het Congres van Berlijn. Montenegro bloeide op en wist het grondgebied te verdubbelen.

In 1910 liet Nicolaas zich uitroepen tot koning. Tijdens de Balkanoorlogen tussen 1912 en 1913 verdeelde het koninkrijk samen met Servië het gebied genaamd Sandžak. De stad Skadar moest echter aan Albanië worden gegeven. Het Koninkrijk Montenegro was hiermee groter dan Montenegro nu is. Het bestond uit het huidige grondgebied met een stuk van Kosovo. Het Koninkrijk Montenegro was welvarend, maar hield niet lang stand.

Eerste Wereldoorlog

Montenegro in 1913

In de Eerste Wereldoorlog vocht Montenegreno met Servië tegen Oostenrijk-Hongarije, maar koning Nicolaas I maakte een fout door Servische officieren in het leger te zetten. Nu vocht het leger van Montenegro voor de Serven, omdat de Servische officieren orders van de Servische koning doorgaven aan het leger van Montenegro. Gevolg was dat Montenegro door de Oostenrijk-Hongaren werd bezet.

De koning van Montenegro vluchtte naar Italië en vervolgens naar Frankrijk. Hij stichtte een regering voor het land vanuit Bordeaux. De Serviërs wisten echter Montenegro te bevrijden. Koning Nicolaas werd beschuldigt van samenwerken met de vijand en werd verbannen. Montenegro, dat deel was van de Gealieerden, raakte hierdoor in een crisis. Het land ging op het Koninkrijk van Serven, Kroaten en Slovenen, het latere Joegoslavië. Montenegro is hiermee het enige Geallieerde land dat na de oorlog zijn onafhankelijkheid verloor.

Onderdeel van Joegoslavië

Het uiteenvallen van Joegoslavië

Hierna hoorde Montenegro bij Joegoslavië, hoewel lang niet iedereen dit wilde. Nog 6 jaar, tot 1924, zouden Montenegrijnse hier tegen strijden. Joegoslavië was aanvankelijk een koninkrijk onder hetzelfde huis dat over Servië heerste. Nadat Joegoslavië in de Tweede Wereldoorlog was aangevallen door de Duitsers, viel het land uit elkaar. Montenegro werd een onafhankelijke staat en het werd bezet door Italië en later nazi-Duitsland. Een stuk van Montenegro, de baai van Kotor, werd echter bij Italië gevoegd.

Na de Tweede Wereldoorlog werd alles weer teruggedraaid. Montenegro was opnieuw onderdeel van Joegoslavië, maar in plaats van koninkrijk was het land nu een socialistische dictatuur. De monarchie was afgeschaft en Tito had de macht gegrepen. In Joegoslavië was erg geen vrijheid van meningsuiting of demonstratie. Ook was alles in bezit van de staat. Aan de andere kant kende het land geen werkeloosheid en haast geen armoede. Joegoslavië was niet zoals de Sovjet-Unie en de Oostbloklanden gescheiden van het westen. Joegoslavië was zelfs een goede bondgenoot van het westen. Montenegro was onder deze periode zelfs een geliefde vakantiebestemming onder Duitsers en Oostenrijkers.

Deze mensen protesteren om Servië en Montenegro bij elkaar te houden. In 2006 viel het land uiteen.

Na de dood van Tito liep de economie vast en wilden de deelrepublieken onafhankelijkheid. Slovenië, Kroatië, Bosnië en Herzegovina en Noord-Macedonië (toen noch Macedonië) scheidden zich af van het land, vaak in bloederige oorlogen. Montenegro en Servië bleven als enige over. In 1992 werd het communisme in het land afgeschaft. Het land werd omgevormd in de Federale Republiek van Joegoslavië.

Federatie en onafhankelijkheid

In 2003 werd Joegoslavië omgevormd in het land Servië en Montenegro. Hoewel er qua grondgebied niets veranderde, kregen Servië en Montenegro allebei meer bevoegdheden. Vooral in Montenegro werd dit positief ontvangen, aangezien Servië een overwicht had in Joegoslavië. Servië en Montenegro bestond echter maar 3 jaar. In 2006 hield Montenegro een referendum over de onafhankelijkheid. De bevolking stemde voor en Montenegro werd datzelfde jaar onafhankelijk.

Het land vroeg in 2008 EU-lidmaatschap aan en is sinds 2012 kandidaat-lidstaat. Datzelfde begonnen de onderhandelingsgesprekken. Naar verwachting zal Montenegro in 2015 tot de Europese Unie toetreden. In 2017 werd Montenegro onderdeel van de NAVO.

Geografie

Landschap

De baai van Kotor is één van de meest toeristische plekken in Montenegro

Montenegro heeft een heuvelachtig tot bergachtig landschap. De echte bergen liggen in het noorden van het land. Het land heeft een dunne, vlakke kuststrook. De kuststrook wordt onderbroken door de ingang naar de Baai van Kotor. Deze baai is geen meer, maar een onderdeel van de zee. Het grootste meer van het land is Meer van Shkodër aan de grens met Albanië. In het noorden van het land liggen de twee belangrijkste rivieren, namelijk de Lim en de Tara. De bergen in het land worden onderbroken door vele kleinere rivieren en meren.

Tussen de gebergten door zijn er twee vlaktes, die de grootste steden herbergen. Deze vlaktes zijn de Bjelopavlići en de Zeta. Zijn wonen de meeste mensen en vindt de meeste landbouw plaats. De belangrijkste bergen van het land zijn de Bobotov Kuk en de Lovcén.

Klimaat

Montenegro heeft in het grootste gedeelte van het land een landklimaat. De winters zijn er koud en de zomers juist erg warm. Het landklimaat wordt echter beïnvloedt door het Middellandse Zeeklimaat aan de kust. Hier heeft men ook met warme zomers te maken, maar 's winters blijft het relatief warm. De meeste neerslag in het land valt 's winters, waardoor de zomers erg droog zijn. 's Nachts duiken de temperaturen echter naar beneden, maar tijdens hittegolven kan het ook 's nachts wel 25 graden Celsius blijven!

Grote steden

5 grootste steden van het land

PodgoricaOverview.jpg
Podgorica

Nummer Stad Inwoners

Niksic v.jpg
Nikšić

1 Podgorica 136.473
2 Nikšić 58.212
3 Pljevlja 21.337
4 Bijelo Polje 15.883
5 Cetinje 15.137

Bevolking

Algemeen

De verspreiding van het Montenegrijns; hoe donkerder het gebied, hoe mensen de taal spreken.

Montenegro heeft 0,6 miljoen inwoners en is daarmee één van de kleinste landen van Europa qua inwonersaantallen. De inwoners van Montenegro worden Montenegrijnen genoemd en staat qua religie en taal erg dicht bij de Serviërs. De Montenegrijnen vormen met 43% de grootste groep in hun eigen land. Ze vormen echter een minderheid. Met 32% zijn de Serviërs de tweede grote groep. Andere belangrijke groepen zijn de Bosniakken, Kroaten en Albanezen. De Roma leven ook in Montenegro.

De moslims binnen het land worden soms als nationaliteit gezien. In Joegoslavië werden de Slavische moslims Moslim van nationaliteit genoemd. Veel van deze moslims zijn Bosniakken en daarom worden ze soms tot de Bosniakken gerekend. De Albanezen, die ook meestal moslim zijn, vallen niet onder deze nationaliteit. Dit komt doordat Albanië geen onderdeel van Joegoslavië was.

Taal

In Montenegro spreken ze Montenegrijns. Het Montenegrijns lijkt erg op het Servisch, het Bosnisch en op het Kroatisch. Toen deze landen nog één waren, heette de taal die gesproken werd Servo-Kroatisch. Na het uiteenvallen van Joegoslavië noemde elk land zijn dialect een taal. Montenegrijnen kunnen Kroaten, Serven en Bosniakken dus prima verstaan. De klanken van het Montenegrijns lijken veel op het Russische dialect. Montenegrijns wordt in zowel het Latijnse alfabet als het Cyrillische alfabet geschreven.

Andere talen die veel in Montenegro worden gesproken zijn Albanees, Servisch, Kroatisch, Bosnisch en Roma.

Religie

Het kathedraal van Podgorica

75% van de bevolking van Montenegro is christelijk. Zij hangen de Montenegrijns-Orthodoxe Kerk of de Servisch-Orthodoxe Kerk aan, die ook in Montenegro actief is. Tussen beide kerken zit weinig verschil, maar ze staan onder een andere patriarch. De Montenegrijns-Orthodoxe Kerk wordt niet door andere orthodoxe kerken erkend, zij zien het als een onderdeel van de Servisch-Orthodoxe Kerk.

19% van de bevolking bestaat uit moslims. Het gaat hiervoor al om migranten uit Albanië en Bosnië. De groep moslims woont al enkele eeuwen op de Balkan en vindt zijn weg terug in het Ottomaanse Rijk. De moslims wonen vooral aan de Albanese grens en de grens met Kosovo. Daarnaast heeft het land nog een katholieke en protestantse minderheid.

Politiek

Nationale politiek

Het parlementsgebouw van Montenegro

De huidige grondwet van Montenegro komt uit 2007 en zegt dat Montenegro een republiek is. Montenegro heeft als staatshoofd een president. De president van Montenegro wordt in rechtstreekse verkiezingen gekozen voor een periode van vijf jaar. De president vertegenwoordigt het land in het buitenland, maar kan ook kandidaten leveren voor het premierschap en de rechters van het Grondwettelijk Hof. Ook kan hij voorstellen om een referendum aan te kondigen en kan verkiezingen voor het parlement uitroepen. Voor deze taken heeft hij toestemming nodig van dat parlement. De regering van Montenegro bestaat uit de premier met diverse ministers.

Het parlement van Montenegro bestaat uit één kamer van 81 zetels. Elke zetel vertegenwoordigt 6000 kiezers. Het parlement maakt en stemt over wetten, maakt internationale verdragen officieel en benoemt de leden van de regering. Met een simpele meerderheid kan het parlement ook de regering ontslaan. De partij Coalitie voor een Europees Montenegro is de grootste partij in het land en wil Montenegro toevoegen aan de Europese Unie.

Bestuurlijke indeling

Montenegro is direct onderverdeeld in 23 gemeenten. Twee van deze gemeenten hebben een bijzondere status. Het gaat om de hoofdstad Podgorica en de oude hoofdstad Centinje. De 23 gemeenten van Montenegro zijn:

Municipalities of Montenegro.svg


Economie

Toerisme is belangrijk voor de economie van Montenegro. Zo kom je resorts, zoals deze, overal in het land tegen.

De munteenheid van Montenegro is de euro, maar het land is geen lid van de Europese Unie. Dit heeft te maken met de hyperinflatie in Joegoslavië. Doordat de Joegoslavische munt in korte tijd sterk aan waarde verloor, ging Montenegro (net als Kosovo) de Duitse mark gebruiken. Duitsland wilde de landen steunen, aangezien de Duitse mark een hele sterk munt was. Toen Duitsland in 2002 op de euro overstapte, deden deze landen dit ook. Over de jaren heen heeft dit veel kritiek opgeleverd. Andere EU-lidstaten die de euro in willen/wilden voeren, zoals Roemenië, moeten namelijk aan voorwaarden voldoen. Bij Montenegro en Kosovo was dit niet geval. In principe is het onmogelijk voor Montenegro om een eurocrisis te veroorzaken, vanwege de geringe grootte van het land en de economie. In de toetreding tot de EU worden wel afspraken getroffen over het houden van de regels voor eurolanden.

De dienstensector in Montenegro is erg groot en 72% van de bevolking is erin werkzaam. Voor een balkanland is dit erg hoog. De meeste inwoners werken in allerlei delen van de dienstensector, zoals bij bedrijven, in de ambachten en het toerisme. Vooral het maken en verwerken van staal en aluminium, het verwerken van landbouwproducten en het maken van gebruiksartikelen zijn belangrijke sectoren. De laatste jaren groeit het toerisme in Montenegro en vooral de kustgebieden zijn erg populair. Cruiseschepen leggen ook aan in Montenegro. Montenegro trekt veel buitenlandse investeringen. De grootste exportpartners van het land zijn Servië, Kroatië en Slovenië en de grootste importpartners zijn Servië, Hongarije, Griekenland en China.

Fotogalerij

Externe link


Afkomstig van Wikikids , de interactieve Nederlandstalige Internet-encyclopedie voor en door kinderen. "https://wikikids.nl/index.php?title=Montenegro&oldid=609849"